Skip links

Over ziek zijn en licht aan het einde van de tunnel

Het lijkt wel alsof ik een maand onder een steen heb geleefd. Altijd waren er wel grieperige medehuisgenoten (man, kinderen) die dag en/of nacht moesten verzorgd worden, en daarbovenop ben ik ook zelf meermaals geveld geweest de voorbije weken. Influenza A, influenza B, bronchitis, verkoudheidsvirus… de hele maand maart stond in het teken van uitzieken en beseffen dat we daar eigenlijk niet goed in zijn. Er is geen tijd, geen goesting, het past nooit in de agenda.

Te ellendig voor woorden
Toen ik gisterenochtend voor het eerst sinds weken weer op mijn vaste koffieafspraak zat met vriendin L. hadden we het erover: we hadden allebei stevig de griep gehad – zij tussen kerst en nieuw, ik de voorbije weken – en we konden het gevoel zó oprakelen: jezelf zo ellendig voelen dat het pijn doet om nog maar te denken aan opstaan. In de douche gaan zitten omdat rechtstaan te veel energie kost. In je bed liggen en hopen dat er eens iemand de kamer binnenkomt om te vragen hoe het gaat (maar vaak wordt die kamer angstvallig gemeden, wegens bron van virussen en bacteriën).

“Ze zeggen dat het is zoals kanker hebben,” zei L., “dat je je dan net zo ellendig voelt.”

Ik kan me – nu het ziek zijn nog fris in het geheugen ligt – er íets bij voorstellen. Op het moment dat ze je lijf bombarderen met het vergif dat de kankercellen doodt en daarmee ook al je goeie cellen, gaat immers je hele immuniteit onderuit. Je lijf doet door en door pijn, je bent moe tot op het bot, hebt de kracht niet om ’s morgens je bed uit te komen. Bij een griep weet je dat je een kwestie is van dagen, in het slechtste geval weken. Maar ziek zijn van kanker is een proces van maanden.

Chronische kankerpijn
Nog een bijkomende factor bij kanker is de pijn waarmee kankerpatiënten te maken krijgen. Ik schreef de voorbije weken – net voor de griep toesloeg – aan een artikel over chronische pijn voor het weekblad waarvoor ik werk, en ik botste op een soort chronische pijn waar ik nog nooit bij had stilgestaan: kanker-gerelateerde pijn. Dat is pijn veroorzaakt door een kankergezwel dat drukt op organen en/of de behandeling ervan. Bovendien scheiden tumoren en uitzaaiingen zelf ook chemische stoffen af die rechtstreeks de pijnzenuwen prikkelen en dus pijn veroorzaken. Het kan gaan om pijn aan de organen, zenuwen, botten… Naast het onnoemelijke ellendige gevoel van niet uit je bed geraken, laat staan deelnemen aan het gewone leven – werken, sporten, een sociaal leven hebben, voor (klein)kinderen zorgen… – hebben die mensen dus ook nog eens dag in dag uit pijn. Pijn die bovendien chronisch wordt – als pijn langer dan drie maanden aanhoudt, wordt ie chronisch, en dat is in het geval van kanker meestal zo.

Enkele behandelmethodes
Er zijn een aantal behandelmethodes voor mensen met kankergerelateerde chronische pijn:
• Het eerste wat iedereen doet bij pijn – ook kankerpatiënten – is naar pijnstillers grijpen. Pijnmedicatie speelt zeker een rol in de behandeling van mensen met langdurige pijn, maar zaligmakend is het jammer genoeg niet. Voor alle types pijnstillers geldt dat ze bijwerkingen hebben (vooral voor maag, darmen en lever) en verslavend zijn. Wie ze langdurig en veelvuldig gebruikt, loopt het risico er afhankelijk van te worden en er hoofdpijn van te krijgen.
• Daarom wordt bij chronische pijn steeds vaker gezocht naar andere manieren om de pijn te verlichten. De aandacht van de pijn afleiden is net zo belangrijk als pijnmedicatie, zo menen pijnexperts. Relaxatie bijvoorbeeld vermindert de spierspanning en meestal ook de pijn. Het kan je helpen om goed te slapen en je minder angstig en depressief te voelen.
• Pijn verkrampt je lichaam. En die spanning zorgt voor spiercontracties. Een vicieuze cirkel dus, die je kunt doorbreken met onder meer warmte, een infraroodsauna, massage, ice packs en stretchen.
• Bij zenuwpijn in de armen, benen, handen of voeten kan acupunctuur de pijn verlichten. Maar het is een zachte therapie die niet sterk genoeg is om de hevige pijn die kanker soms veroorzaakt, te onderdrukken. Bovendien reageert elke patiënt verschillend op acupunctuur. Bij de ene werkt het goed, bij de andere minder goed of zelfs helemaal niet.
Meer info over deze en andere behandelingen lees je op http://www.allesoverkanker.be/andere-pijnbehandelingen

Let there be light
Gelukkig belandt een mens na enkele virussen nog niet meteen in een traject van chronische pijn, maar iedereen die langer dan een week out is, herkent vast de frustratie om een lichaam dat niet mee wil, de eenzaamheid van dagen liggen suffen in je eigen bed, de angst ook dat het blijft – want elke chronische ziekte begint op een dag met iets wat vaak onschuldig lijkt. Bij mij is er licht aan het einde van de tunnel verschenen – letterlijk, want over enkele dagen vliegen we richting Malaga voor een deugddoende vakantie.
Voor die mensen bij wie het langer duurt dan enkele weken, langer dan verwacht en gehoopt: elke tunnel heeft een einde. Alleen is de tunnel bij sommige mensen wat langer en donkerder dan bij anderen.