Skip links

7 manieren om je bijnieren te versterken

Ik heb nooit geweten dat er zoiets bestond als bijnieren, tot ik enkele maanden geleden op de tafel van mijn osteopaat lag. Die was bezig met mijn ruggenwervels, duwde en trok wat en wist me te vertellen dat ‘mijn bijnieren toch wat verzwakt waren’. Bijnieruitputting is iets wat vrij vaak voorkomt – vooral bij vrouwen – en heeft maken met stresshormonen die we niet uit ons lijf krijgen.

Wat doen de bijnieren?
De bijnieren liggen net boven de nieren – je hebt dus een bijnier aan elke kant van je lichaam. Je bijnieren maken twee belangrijke hormonen aan: ze produceren adrenaline en cortisol wanneer je stress ervaart. Stress associëren we meestal met hard werken, maar er zijn 1001 situaties die je lichaam stress kunnen bezorgen. Een moeder die zes keer per nacht opstaat voor haar kind, maakt ook meer adrenaline en cortisol aan dan goed is voor haar. Iemand die elke dag leeft met pijn, iemand die liefdesverdriet heeft en de hele nacht ligt te piekeren in plaats van te slapen, iemand die door een periode van rouw of ziekte gaat, ervaart óók stress. Kortom: alles wat je onrust bezorgt, beschouwt je lichaam als stress. En dan schieten je bijnieren in actie en maken ze stresshormonen aan. Hoe vaker ze dat moeten doen, hoe uitgeputter ze raken. Met een hoop fysieke klachten tot gevolg: je bent moe, depressief en futloos, hebt last van hoofdpijn, zin in zoet, je lichaam maakt ontstekingen aan, je wordt snel ziek, slaapt slecht etc. Het lijstje met klachten die toe te schrijven zijn aan bijnieruitputting, is ellenlang.

Hoe versterk je zelf je bijnieren?

1 Eet gezond
Er wordt deze dagen ontzettend veel geschreven over wat wel en niet gezond is. Brood mag volgens de ene expert wel, volgens de andere is het puur vergif. Superfoods zijn volgens de ene een bron van energie, volgens de andere is het gewoon een slimme marketingtruc. Het is echt moeilijk om nog te weten wat wel en niet mag. Ik volg één simpele basisregel wanneer het gaat om gezond eten: ik eet zo zuiver mogelijk. Ik geloof nooit dat light mayonaise – met 54 ingrediënten in – gezonder is dan een zelfgedraaide mayonaise op basis van eieren, mosterd, azijn, olie en peper en zout – ook al staat er op het etiket dat de light versie minder calorieën bevat. Je moet altijd denken: hoe kan ik voedsel zo puur mogelijk naar binnen spelen? Dan wordt het niet moeilijk om te kiezen tussen bewerkte ontbijtgranen versus fruit en noten als ontbijt, tussen een smos kaas als lunch of een toast met avocado, limoen en olijfolie. Probeer dus zo veel mogelijk zelf te maken, vermijd kant-en-klaarproducten met bewaarmiddelen in en dan ben je al een heel eind op weg met gezond eten.

2 Drink genoeg water
De gezondheidsregel waar ik zelf het vaakst tegen zondig. Ik heb zelden dorst, dus het is een hele opgave om zelfs nog maar een liter per dag naar binnen te krijgen. Deze tip is dan ook vooral voor mezelf bedoeld, als reminderje hebt water nodig om je lichaam goed te laten functioneren. Water zorgt ervoor dat essentiële voedingsstoffen vervoerd worden naar je cellen en dat die ‘bevoorraad’ worden met energie. Water voert ook je afvalstoffen af zodat die je lichaam niet extra zouden belasten. Genoeg drinken is dus eigenlijk een basisvoorwaarde om alle organen in je lichaam – ook je bijnieren – optimaal te laten werken.

3 Neem extra vitamine C
Als je cortisol produceert, verbruikt je lichaam veel vitamine C. Vul die voorraad dus voldoende aan in tijden van stress (twee keer per dag 500 mg, vraag raad aan je apotheker).

4 Neem extra vitamine B-complex
Hetzelfde verhaal als met de vitamine C: adrenaline en cortisol verbruiken vitamine B5, dus daar neem je best wat extra van. Vitamine B3 en B6 zijn ook belangrijk om je bijnieren te ondersteunen. Je apotheker kan je hierbij adviseren.

5 Kom fysiek tot rust
Je hoofd leegmaken voor tv en ‘even aan iets anders denken’ is niet genoeg om de productie van stresshormonen te stoppen. Je hebt een fysieke ontspanningsreactie in je lijf nodig om de productie van de stresshormonen in je bijnieren te stoppen. Dat kan lichte beweging zijn (denk aan een frisse neus halen, wat wandelen of fietsen), maar let op met intensief sporten. Een lichaam dat uitgeput is, heeft vooral nood aan rust. Ik heb al eerder gezegd dat een infraroodsauna de beste manier is om je lichaam fysiek tot rust te brengen, omdat de infraroodstralen de moleculen in je lichaam laten bewegen – dat zijn de allerkleinste deeltjes waaruit je bent opgebouwd. De stralen die je lijf verwarmen, doen niet gewoon een beetje deugd. Ze brengen eigenlijk een soort chemische reactie teweeg in je lichaam. Net zoals tijdens het sporten, maar dan zonder de fysieke inspanning.

6 Slaap
Hoeveel slaap je nodig hebt om uitgerust wakker te worden, is heel persoonlijk. Als je bijnieren uitgeput zijn, is het heel belangrijk dat je de slaap krijgt die je lichaam nodig heeft om te recupereren – of dat nu 6 uur, 8 uur of meer is. Als je moeilijk kunt slapen (wat het geval kan zijn wanneer je bijnieren uitgeput zijn), kan valeriaan helpen. Dat is een kruid dat een rustgevende, herstellende slaap stimuleert. Ik drink ’s avonds geregeld thee van valeriaan (te koop in de biowinkel), maar je vindt valeriaan ook in capsules of tinctuur (een alcoholische oplossing, bij je apotheker).

7 Denk even na over je energievreters
Gezond eten, genoeg drinken en rusten kunnen je bijnieren ondersteunen, maar het is ook belangrijk om de bron van je bijnieruitputting (zo veel mogelijk) weg te nemen. Wat veroorzaakt stress? Wat vreet energie van je? Soms kun je stressfactoren niet helemaal uit je leven bannen – bij chronische pijn bijvoorbeeld. Maar als je voortdurend onder een vorm van stress leeft, is het goed om na te gaan in welke mate je die stressbron kunt reduceren. Je zult zien: er valt een last van je schouders en je bijnieren kunnen weer op een normaler tempo gaan functioneren.

 

Wil je op de hoogte blijven van de blog artikels? Schrijf je in op de mailinglijst en ontvang de laatste artikels in je mailbox.